آیتالله احمد مروی در دیدار شهردار و معاونان شهرداری مشهد که در حرم مطهر رضوی انجام شد؛ با قدردانی از اقدامات و خدمات مدیریت شهری، بر ضرورت توجه به جایگاه ویژه مشهد بهعنوان شهر زیارت تأکید و اظهار کرد: مسئولان شهری باید همواره این حقیقت را در نظر داشته باشند که مشهد، موجودیت، هویت و جایگاه خود را از وجود مبارک حضرت رضا(ع) دارد و این حقیقت باید در تمامی تصمیمگیریها، برنامهریزیها و اقدامات مربوط به شهر مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به پیشینه تاریخی شکلگیری شهر مشهد، عنوان کرد: زمانی که پیکر مطهر حضرت رضا(ع) در این سرزمین به خاک سپرده شد، اساساً شهری به نام مشهد وجود نداشت و این منطقه روستایی بیش نبود؛ اما بهتدریج و به برکت وجود مضجع شریف آن حضرت، ساختوسازها در اطراف حرم مطهر آغاز شد، محلهها شکل گرفت و گسترش یافت و سرانجام شهر بزرگی به نام مشهد پدید آمد.
تولیت آستان قدس رضوی افزود: اگر حرم مطهر امام رضا(ع) در این شهر نبود، آیا مشهد چنین جمعیتی داشت و این میزان از عمران، آبادانی، توسعه و پیشرفت در آن اتفاق میافتاد؟ مشهد برخلاف برخی شهرهای مرکزی کشور، از موقعیت جغرافیایی ویژهای در مسیر ارتباطی استانها برخوردار نیست و این جایگاه و توسعه، به برکت وجود مبارک حضرت رضا(ع) حاصل شده است.
حرم مطهر رضوی باید محور و مرکز توسعه شهر مشهد باشد
آیتالله مروی با انتقاد از برخی رویکردهای گذشته در توسعه شهری مشهد، تصریح کرد: همه فعالیتها و اقدامات شهری باید با هویت زیارتی و فضای معنوی مشهد هماهنگی داشته باشد؛ درحالیکه امروز در برخی محدودههای اطراف حرم مطهر و فضای شهر هیچ احساس و حالوهوای زیارتی در انسان ایجاد نمیکند.
وی با تأکید بر ضرورت حفظ جایگاه محوری حرم مطهر رضوی در ساختار شهری مشهد، اظهار کرد: حرم مطهر رضوی که باید کانون و محور اصلی شهر باشد، بهتدریج در حال قرار گرفتن در حاشیه شهر است. روند توسعه مشهد نباید بهگونهای پیش برود که در دهههای آینده، شاهد شکلگیری دو بخش مجزا با عنوان «مشهد قدیم»، شامل حرم مطهر رضوی، و «مشهد جدید» باشیم.
تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به ضرورت توجه به معماری در خیابانهای اطراف حرم مطهر؛ گفت: نمای ساختمانها، معماری شهری و بهویژه احداث ساختمانهای بلندمرتبه در اطراف حرم مطهر باید با در نظر گرفتن موقعیت حرم مطهر رضوی بررسی شود. نباید ساختمانهای بلندمرتبه بهگونهای احداث شوند که منظر حرم مطهر را مسدود کنند یا بر آن اشراف داشته باشند.
آیتالله مروی با تأکید بر اینکه هویت رضوی باید در سراسر مشهد نمایان باشد، خاطرنشان کرد: کسی که از طریق جاده، راهآهن یا فرودگاه وارد مشهد میشود، باید از همان ابتدای ورود احساس کند که به شهر امام رضا(ع) قدم گذاشته است. این هویت باید در سیمای شهری، معماری، تابلوها، پیامهای شهری و تمامی اقدامات مدیریت شهری جلوه داشته باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر ضرورت توجه به مناطق محروم و کمبرخوردار مشهد، اظهار کرد: اجرای طرحهای بزرگ و کلان شهری، از جمله مترو، بزرگراهها، پلها و سایر پروژههای عمرانی، ارزشمند و ضروری است؛ اما مشکلات برخی مناطق محروم شهر با احداث این پروژهها برطرف نمیشود.
وی افزود: مردم مناطق حاشیه شهر مشهد، نیازها و مشکلاتی دارند که باید بهصورت مشخص مورد توجه قرار گیرد و خدماتی به آنان ارائه شود که آثار آن را مستقیماً در زندگی روزمره خود احساس کنند.
آیتالله مروی با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به مناطق کمبرخوردار و حاشیه شهر مشهد، این پرسش را مطرح کرد که «برای مردم مناطق محروم چه کردهایم و برای رفع مشکلات آنان چه تدابیری اندیشیدهایم؟» و افزود: توسعه شهری نباید صرفاً به اجرای پروژههای بزرگ در مرکز شهر یا برخی مناطق خاص محدود شود؛ بلکه شناسایی و رفع نیازهای واقعی مردم، بهویژه ساکنان مناطق محروم و کمبرخوردار، باید در برنامهریزیها و اقدامات مدیریت شهری مورد توجه باشد؛ اگرچه شهرداری مشهد به مناطق حاشیهای شهر توجه دارد اما استمرار این رویکرد و رسیدگی به مشکلات ساکنان این مناطق حائز اهمیت است.
وی با اشاره به سفرهای استانی رهبر شهید انقلاب و توجه ویژه ایشان به مسائل و نیازهای مردم، گفت: برداشت من این است که یکی از اهداف عمده این سفرها، برقراری ارتباط میان مردم و مسئولان و توجه دادن مسئولان به مشکلات واقعی مردم بود؛ مسائلی که ممکن است در میان پروژههای بزرگ و کلان کمتر دیده شوند.
تولیت آستان قدس رضوی ادامه داد: مسئولان معمولاً به اجرای پروژههای بزرگ توجه دارند، اما نگاه رهبر شهید انقلاب این بود که در کنار این اقدامات، باید به سراغ مسائل و نیازهایی رفت که مردم واقعاً با آنها مواجهاند و ممکن است از نگاه مسئولان دور مانده باشند.
وی تصریح کرد: پروژههای بزرگ عمرانی باید اجرا شوند و ما نیز بر اهمیت آنها تأکید داریم؛ اما نباید در کنار این اقدامات، از مشکلات و نیازهای روزمره مردم غفلت کرد.
ضرورت تعریف حریم معنوی برای چهار خیابان منتهی به حرم مطهر
آیتالله مروی در ادامه، ساماندهی چهار خیابان اصلی منتهی به حرم مطهر رضوی را از موضوعات مهم مدیریت شهری برشمرد و گفت: باید برای چهار خیابان اطراف حرم مطهر، حریمی متناسب با شأن و جایگاه این بارگاه ملکوتی تعریف شود.
تولیت آستان قدس رضوی با تأکید بر حفظ نامهای تاریخی بالاخیابان و پایینخیابان افزود: این نامها دارای هویت تاریخی و مذهبی هستند. پایینخیابان به اعتبار پایین پای مبارک حضرت و بالاخیابان به اعتبار بالاسر مبارک ایشان نامگذاری شدهاند؛ خوب است این هویتهای تاریخی و مذهبی حفظ شوند.
وی با تبیین حکمت مراحل تشرف به حرم مطهر بیان کرد: زائر در گذشته برای رسیدن به روضه منوره، ابتدا وارد بست، سپس صحن و پس از آن رواق میشد و در هر مرحله، آمادگی ذهنی، روحی و معنوی بیشتری برای تشرف پیدا میکرد. این ترتیب، دارای حکمت معرفتی و معنوی است و به زائر کمک میکند با تواضع، خشوع و آمادگی بیشتری به محضر حضرت مشرف شود.
آیتالله مروی افزود: مدیریت شهری میتواند مرحلهای به این مراحل اضافه کند و با ایجاد حریم معنوی در فضای شهری، شرایطی فراهم آورد که زائر پیش از ورود به بستها، احساس کند وارد حریم حضرت رضا(ع) شده است.
وی تأکید کرد: باید با بهرهگیری از معماری متناسب، نمادها و نشانههای هویتی و اقدامات فرهنگی، فضای چهار خیابان منتهی به حرم مطهر بهگونهای ساماندهی شود که کسبه، ساکنان و زائران، اقتضائات حضور در این حریم را درک کنند و حرمت آن را رعایت کنند.
تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به ضرورت رعایت حجاب و شئون حرم مطهر در این محدوده خاطرنشان کرد: این مسائل صرفاً با دستور و برخوردهای تحکمی حل نمیشود؛ بلکه باید با تغییر فضای شهری، فرهنگسازی و ایجاد شرایط مناسب، زمینه رعایت حرمت حریم رضوی فراهم شود.
آیتالله مروی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به برخی مشکلات روزمره زائران و مجاوران در محدوده اطراف حرم مطهر، بر ضرورت تأمین نان و توسعه نانواییها در خیابانهای پیرامونی تأکید کرد.
وی اظهار کرد: در گذشته چند نانوایی در خیابانهای اطراف حرم مطهر وجود داشت که اکنون تعدادی از آنها تعطیل شدهاند. خوب است شهرداری، استانداری، فرمانداری، آستان قدس و سایر دستگاههای مسئول هرکدام تأمین یک نانوایی را در یکی از خیابانهای اطراف حرم مطهر بر عهده بگیرند و با فراهم کردن مکان مناسب، زمینه عرضه نان باکیفیت و قیمت مناسب را ایجاد کنند.
آیتالله مروی راهاندازی نانواییهای سیار در نقاطی که امکان احداث نانوایی ثابت وجود ندارد را از دیگر راهکارهای دانست و تصریح کرد: این مسائل پیچیده نیست و با تدبیر، همکاری و پیگیری دستگاههای مسئول قابل حل است.
ضرورت ساماندهی متکدیان در محدوده پیرامونی حرم مطهر
تولیت آستان قدس رضوی در ادامه، مسئله حضور متکدیان در اطراف حرم مطهر را از دیگر موضوعات نیازمند توجه مدیریت شهری دانست و گفت: حضور گسترده متکدیان در محدوده پیرامونی حرم مطهر، تصویر مناسبی از شهر مشهد به زائران منتقل نمیکند.
وی با تأکید بر ضرورت همکاری شهرداری، فرمانداری و آستان قدس رضوی در این زمینه، خواستار اتخاذ تدابیری برای ساماندهی وضعیت متکدیان و ایجاد فضایی آبرومند، پاکیزه و مناسب برای حضور زائران در محدوده پیرامونی حرم مطهر شد.
خدمات شهری اطراف حرم مطهر باید فراتر از معیارهای معمول باشد
آیتالله مروی با قدردانی از تلاشهای شهرداری در نظافت و پاکیزگی مشهد، اظهار کرد: مشهد از نظر نظافت شهری وضعیت قابلتقدیری دارد و زحمات زیادی در این زمینه کشیده شده است؛ اما وضعیت برخی معابر و خیابانهای پیرامونی حرم مطهر همچنان نیازمند رسیدگی بیشتر است.
وی با تأکید بر شرایط ویژه محدوده اطراف حرم مطهر رضوی افزود: میزان رفتوآمد در این منطقه با سایر نقاط شهر قابل مقایسه نیست. در بسیاری از مناطق شهری، تردد مردم به ساعات مشخصی محدود میشود؛ اما اطراف حرم مطهر در تمام ساعات شبانهروز محل حضور زائران و مجاوران است.
تولیت آستان قدس رضوی تصریح کرد: نباید در تخصیص خدمات شهری، صرفاً مساحت جغرافیایی یا معیارهای معمول مناطق شهری ملاک قرار گیرد. محدوده اطراف حرم مطهر شرایط ویژهای دارد و لازم است خدمات متناسب با حجم تردد زائران و جایگاه معنوی آن ارائه شود.
وی افزود: اگر لازم است، خدمات نظافتی در این محدوده باید دو برابر سایر مناطق باشد. رو شنایی معابر، پاکیزگی خیابانها، نظافت مسیرهای منتهی به حرم مطهر و سایر خدمات شهری باید با نگاهی متفاوت و ویژه مورد توجه قرار گیرد.
آیتالله مروی تأکید کرد: زائری که از نقاط مختلف کشور به مشهد سفر میکند، باید هنگام حضور در اطراف حرم مطهر با محیطی تمیز، منظم، روشن و آراسته مواجه شود و زمانی که به شهر خود بازمیگردد، یکی از خاطرات و برداشتهایش این باشد که مشهد شهری پاکیزه و آراسته است. مدیریت شهری باید در خدماترسانی به خیابانهای اطراف حرم مطهر، نگاهی متفاوت از سایر نقاط شهر داشته باشد.
عبور از منافع سازمانی، لازمه پیشرفت و آبادانی مشهد است
تولیت آستان قدس رضوی در بخش پایانی سخنان خود، بر ضرورت تقویت همکاری و تعامل میان آستان قدس رضوی، شهرداری و سایر دستگاههای مسئول تأکید کرد و گفت: اگر آستان قدس صرفاً به منافع خود فکر کند، شهرداری تنها منافع سازمانی خود را در نظر بگیرد و سایر دستگاهها نیز به دنبال منافع دستگاهی باشند، امور شهر پیش نخواهد رفت.
وی افزود: وقتی نگاه ما از منافع سازمانی فراتر برود و به نگاهی کلان، ملی و شهری تبدیل شود، میتوان از ظرفیتها و امکانات همه مجموعهها برای پیشرفت، عمران و آبادانی مشهد استفاده کرد.
آیتالله مروی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر همکاری آستان قدس رضوی با دستگاههای دولتی، اظهار کرد: اگر میخواهیم شهر مشهد عمران و آبادانی بیشتری پیدا کند، باید همه دستگاهها دست به دست هم بدهند و با یکدیگر همکاری کنند.




نظر شما